Chùa Phước Hưng, Sa Đéc
Chùa Phước Hưng (chùa Hương) ở Sa Đéc, Đồng Tháp: ngôi cổ tự lập năm 1838, mái ngói tám mái xếp hai cấp, chánh điện còn nhiều pháp khí và tượng cổ, nơi diễn ra Phật đản, Vu lan.
Biên soạn: Ban biên tập
Cập nhật 7 phút đọc
Chùa Phước Hưng, còn gọi là chùa Hương hay Phước Hưng cổ tự, nằm trên đường Hùng Vương, phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp. Giác Ngộ, Phật giáo Đồng Tháp và VnExpress đều ghi chùa lập năm 1838. Theo VnExpress, chùa mang dáng dấp kiến trúc Hoa với mái ngói tám mái xếp hai cấp; theo Giác Ngộ, chùa từng chín lần mở giới đàn. Bạn có thể ghé để xem ngôi chùa lập từ năm 1838, những pháp khí và tượng thờ lâu đời, hoặc đến vào dịp Phật đản và Vu lan.
Cả nước có nhiều chùa mang tên Phước Hưng. Trang này chỉ nói về chùa ở Sa Đéc, Đồng Tháp.
Lịch sử
Các nguồn thống nhất chùa lập năm 1838 nhưng ghi người lập chùa khác nhau. Giác Ngộ (2012) ghi Thiền sư Thích Minh Phước khai sơn; Phật giáo Đồng Tháp ghi Hòa thượng Thích Minh Phước thành lập chùa và là vị trụ trì đầu tiên. VnExpress (2018) viết chùa do một nhóm người Hoa xây dựng, còn bản tin Vu lan năm 2024 của Phật giáo Đồng Tháp nói đó là nhóm người Hoa thuộc hội Minh Hương. Tên “chùa Hương” được Phật giáo Đồng Tháp giải thích là cách gọi tắt của biển hiệu “Minh Hương”.
Chùa còn có duyên với chùa Minh Hương, ngôi chùa của người Hoa ở Sa Đéc. Giác Ngộ (2012) cho biết năm 1846 chùa Minh Hương phải dời đi vì một biến cố và nhập chung với chùa Phước Hưng. Phật giáo Đồng Tháp (2016) ghi thêm rằng năm 1872 chùa Phước Hưng được dời về vị trí hiện nay, và chùa Minh Hương do Hòa thượng Như Diệu, một người Hoa sang Sa Đéc làm ăn rồi xuất gia, dựng nên.
Một số mốc xây dựng và trùng tu, theo Phật giáo Đồng Tháp (2015):
- 1854: Hòa thượng Minh Phước mở rộng Đông lang và Tây lang.
- 1882: Hòa thượng Như Diệu trùng tu chánh điện.
- 1919: Hòa thượng Vạn Hiển cho in các kinh Kim Cang, Phổ Môn, Địa Tạng bằng ván gỗ khắc chữ Hán.
- Từ 1962: Hòa thượng Vĩnh Đạt trùng tu và mở rộng chùa, xây lại Tây lang, dựng đài Quan Âm và cổng tam quan.
- Từ 1987: Thích Thiện Huệ kế nhiệm trụ trì, tái tạo Đông lang và xây hội trường Trường Cơ bản Phật học Đồng Tháp.
Về số đời trụ trì, Phật giáo Đồng Tháp ghi chùa đã qua sáu đời, còn Giác Ngộ (2012) đếm bảy đời. Giác Ngộ (2026) gọi Hòa thượng Thích Thiện Huệ là trụ trì đời thứ sáu và cho biết ngài viên tịch tại chùa năm 2020. Ngày 10/8/2026 (28/6 âm lịch năm Bính Ngọ), Giác Ngộ đưa tin môn hạ làm lễ tưởng niệm tròn 6 năm ngày ngài viên tịch tại chùa. Bản tin Vu lan năm 2024 của Phật giáo Đồng Tháp ghi Thượng tọa Thích Chơn Trí là trụ trì.
Theo Giác Ngộ (2012), từ năm 1989 đến 1997 chùa là cơ sở của hai khóa trung cấp Phật học cho chư Tăng, mỗi khóa hơn 100 vị. Cũng theo bài này, từ năm 1982 đến 2010 chùa chín lần mở giới đàn, có gần 3.000 giới tử đến từ trong và ngoài tỉnh.
Kiến trúc và những điểm nên xem
Các mô tả dưới đây dựa trên bài của Giác Ngộ (2012), Phật giáo Đồng Tháp (2015, 2016) và VnExpress (2018). Một số hạng mục có thể đã được sửa sang từ đó, nên khi đến bạn hãy xem thực tế làm chuẩn.
Mái và trang trí. Chùa có tám mái xếp hai cấp, lợp ngói âm dương. Phật giáo Đồng Tháp tả chóp mái “lơi ra”; VnExpress ghi chóp mái nhô ra, không quá nhọn. Nóc mái đắp hình lưỡng long tranh châu bằng vôi vữa, khảm các mảnh gốm màu. Quanh chùa và ở đầu mái có hình đắp nổi long, lân, quy, phụng cùng hoa lá, chim muông. Phật giáo Đồng Tháp (2016) nhận xét kiến trúc này hòa quyện hai nền văn hóa Việt và Hoa.
Lối vào. Khách vào chánh điện qua cửa Đông lang, nơi treo đôi câu đối và là chỗ tiếp khách thập phương. Kề bên là tổ điện năm gian, nơi chư Tăng thọ trai hằng ngày. Giữa tổ điện đặt bàn thờ chư vị tổ sư và các đời trụ trì, cùng chiếc khánh gỗ sơn son thếp vàng, chạm hoa văn, đựng di ảnh và linh vị. Trước tổ điện treo bức hoành phi chữ Hán “Bát nhã đường”.
Sân chùa. Giữa Đông lang, Tây lang, tổ điện và chánh điện là khoảng sân có hồ sen trắng, kiểng cổ và lan. Tây lang nằm bên trái chánh điện, dùng để tiếp Tăng khách và cất giữ kinh sách. Theo VnExpress (2018), Tây lang đã được xây lại bằng bê tông mái bằng, còn Đông lang được nối dài với nhà trù thành giảng đường cho Trường Cơ bản Phật học.
Chánh điện. Bên trong bài trí giản dị, không có bao lam, vài câu đối được khắc thẳng lên cột; bàn thờ Phật ở chính giữa. Phật giáo Đồng Tháp ghi chánh điện có pho tượng A Di Đà đắp bằng đất sét chưa nung, thếp vàng, tuổi đã hơn một trăm năm, cùng các bộ Di Đà Tam Tôn, Thích Ca Tam Tôn, tượng Bồ-tát Chuẩn Đề, Bồ-tát Địa Tạng và tượng Hộ pháp bằng đồng. VnExpress ghi chùa còn giữ tượng Quan Công do chùa Minh Hương gửi năm 1849.
Pháp khí và kinh bản. Ba hiện vật được báo chí nhắc đến:
- Chiếc mõ hình song ngư làm năm 1888.
- Chiếc mõ gỗ lớn, nặng khoảng 15 kg, do Hòa thượng Vĩnh Tràng, trụ trì đời thứ tư, đi bộ ra miền Bắc thỉnh về; VnExpress ghi ngài đi bộ 135 ngày để mang mõ về chùa.
- Các bộ ván khắc kinh từ thời Hòa thượng Vạn Hiển, trụ trì đời thứ ba. Giác Ngộ cho biết chùa còn giữ một bản in kinh Kim Cang, nét chữ vẫn rõ.
Bạn nên hỏi ý chư Tăng trước khi chụp ảnh hay đến gần các hiện vật này.
Khi đến viếng
Chưa có nguồn nào nêu nội quy riêng, giờ mở cửa hay quy định riêng của chùa Phước Hưng, nên bạn hãy hỏi lại tại chỗ. Các gợi ý sau dùng được ở hầu hết các chùa:
- Mặc trang phục kín đáo, gọn gàng.
- Giữ yên lặng và đi nhẹ nhàng, nhất là khi có khóa lễ trong chánh điện.
- Muốn chụp ảnh trong chánh điện, hãy xin phép trước; khi đang hành lễ thì cất máy.
- Nếu đi cùng trẻ nhỏ, bạn nên dặn các em không chạy nhảy, không sờ vào pháp khí và đồ thờ.
- Giữ khoảng cách an toàn với lư hương và đèn nến, nhất là vào các ngày đông người.
Phật giáo Đồng Tháp (2016) ghi vào các ngày rằm và Tết Nguyên đán chùa có rất nhiều người đến lễ Phật; VnExpress (2018) cũng ghi chùa đông khách hành hương mỗi dịp lễ, Tết.
Lễ hội trong năm
Báo chí nhắc đến chùa trong cả hai dịp lễ lớn:
- Vu lan. 22/8/2024 (19/7 âm lịch năm Giáp Thìn): chùa tổ chức Lễ tưởng niệm chư tổ khởi dựng chùa và Lễ Vu lan Báo hiếu Phật lịch 2568 (2024), theo Phật giáo Đồng Tháp. Xem thêm ở trang Lễ Vu lan.
- Phật đản. 29/5/2026: Ban Đại diện Phật giáo khu vực II tổ chức Lễ rước Phật mừng Phật đản Phật lịch 2570 (2026) tại chùa, có nghi thức tắm Phật ở chánh điện, theo Giác Ngộ. Xem thêm ở trang Lễ Phật đản.
Theo Phật giáo Đồng Tháp (2015), hằng năm chùa tổ chức lễ giỗ Hòa thượng Thích Minh Phước vào 19/7 âm lịch. Giờ giấc và chương trình từng năm có thể khác, bạn nên xác nhận trước khi đi.
Đường đi
Theo Phật giáo Đồng Tháp năm 2015, chùa ở số 461 đường Hùng Vương, phường 1, thị xã Sa Đéc; số nhà chỉ có trong bài này. Giác Ngộ năm 2026 ghi chùa ở phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, nên tên đơn vị hành chính đã đổi theo thời gian. Bài năm 2016 của Phật giáo Đồng Tháp tả đường Hùng Vương hai chiều, rộng, nhiều cây xanh. Vị trí trên bản đồ có trong khung thông tin ở phía trên trang.
Nguồn tham khảo
Đã kiểm tra ngày 30 tháng 10, 2026.
- Đồng Tháp: Tổ đình Phước Hưng tưởng niệm 6 năm ngày Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Huệ viên tịch, Giác Ngộ Online
- Tp. Sa Đéc: Chùa Phước Hưng tổ chức Lễ Vu lan - Báo hiếu PL. 2568, Phật giáo Đồng Tháp
- Chùa Phước Hưng (Tp. SaDec), Phật giáo Đồng Tháp
Xem thêm 4 nguồn
- Chùa Hương - điểm đến tâm linh của người dân Sa Đéc, Phật giáo Đồng Tháp
- Phước Hưng cổ tự, Giác Ngộ Online
- Bên trong ngôi chùa tồn tại xuyên 3 thế kỷ ở Sa Đéc, VnExpress
- Đồng Tháp: Cung nghinh kiệu hoa rước Phật kính mừng Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 tại phường Sa Đéc, Giác Ngộ Online